Bệnh hại tằm và biện pháp phòng chống

Tằm thầu dầu, lá sắn thường mắc các bệnh gai, bệnh mềm và ngộ độc. Công tác phòng trừ bệnh là chủ yếu. Chữa trị bệnh cho tằm ít hiệu quả vì giai đoạn tằm, các tuổi của tằm rất ngắn. Sau đây tôi xin trình bày cụ thể chi tiết về các loại bệnh tằm hay gặp để bà con nắm bắt sao cho chăn nuôi hiệu quả.

  1. Bệnh gai

Bệnh gai  là một trong những bệnh rất nguy hiểm cho tằm. Bệnh gai gây hại cho tằm thầu dầu, tằm dâu và một số loại côn trùng khác. Nó là bệnh nằm trong qui chế bảo hành chất lượng trứng giống

– Đặc trưng bệnh:

Tằm ăn ít, ngủ muộn, lột xác ½ hoặc không thể lột xác được, tằm kém linh hoạt, nhiều con kẹ, đớn và chết dần qua các tuổi.

Nếu tằm nhỏ, tuổi 2 đã thấy xuất hiện các biểu hiện nói trên thì giai đoạn tằm lớn rất khó nuôi, vất vả mà không có khả năng cho kết quả.

Một biểu hiện khác nhận diện tằm bệnh gai: Tằm tuổi 3 trở đi những con bị bệnh nặng đầu to, đuôi nhỏ, các hàng móng chân thâm lại, mấu lồi màu đen rủ xuống, nhất là gai đuôi. Giữa các đốt thân có những điểm màu trắng lơ lửng di động mà mắt thường có thể quan sát được. Thân tằm lớn có các khoang đốt đen, tính đàn hồi kém cũng có thể là bệnh gai

Nếu mức độ mắc bệnh nhẹ thì tằm vẫn phát dục qua các tuổi và làm kén nhưng kén có vỏ mỏng, nhộng chết

– Nguồn bệnh và chu kì sinh sản:

Do 1 loài nguyên sinh động vật Nosema bombycis Naegelic. Khi Nosema ở thể hoạt động rất khó phát hiện được dưới kính hiển vi thông thường. Nếu Nosema ở dạng bào tử chiếu soi dưới kính hiển vi phóng đại 600 lần ta có thể thấy rõ.

Nosema nảy mầm nảy mầm và ở thể hoạt động trong cơ thẻ ký chủ. Trong trường hợp điều kiện sống bất lợi thì chúng hình thành trạng thái bào tử. Khả năng đề kháng với bất lợi của bào tử rất cao. Nếu sấy khô 600C sau 3h bào tử mới mất sức nảy mầm. Khả năng đề kháng với các độc tố của bào tử Nosema khỏe hơn nhiều sơ với tằm. Dùng Formol 2% phải trên 40 phút. Ủ phân tằm trộn với vôi bột cũng phải sau 1 tuần.

Trong điều kiện tự nhiên, bào tử Nosema nằm trong kẽ nong, kẽ nứt giá đũi, kẽ tường, bụi trần thì bào tử có thể duy trì sức sống 3 năm

Chu kì sinh sản của Nosema phụ thuộc vào ký chủ và điều kiện ngoại cảnh mà diễn biến từ 14-18 ngày. Thời gian từ khi tằm nhiễm bào tử Nosema đến khi gây hại mạnh từ 8-12 ngày. Nếu trứng bị nhiễm bào tử gai thì tằm con nở ra có chứa bào tử gai. Tằm sinh trưởng phát dục kém và sẽ chết dần từ tuổi 2 đến tuổi 4. Nếu tằm con bị nhiễm bào tử gai thì sẽ phát bệnh vào giai đoạn tằm lớn. Tằm lớn bị bệnh gai sẽ phát bệnh khi tằm nhả tơ lột xác và giai đoạn nhộng

Có 2 con đường chủ yếu truyền nhiễm bệnh gai:

+ Truyền qua phôi:  Nếu ngài bị bệnh gai sẽ đẻ ra trứng có bào tử gai Nosema. Trứng bị bệnh gai thì tằm con có bệnh gai. Nếu xét cội nguồn trứng có bệnh gai là do tằm mắc bệnh gai. Bào tử bệnh gai truyền từ tằm sang nhộng, từ nhộng chuyển sang ngài, từ ngài đẻ ra trứng, điều đó là khẳng định.

+ Truyền qua đường tiêu hóa: Nghĩa là tằm ăn phải thức ăn có chứa bào tử bệnh gai. Có nhiều nguyên nhân phòng bệnh không tốt để tằm ăn phải thức ăn có nhiễm bào tử gai.

– Môi trường sống: Không khí phòng nuôi và bảo quản lá, dụng cụ nuôi tằm có chứa bào tử bệnh gai do vệ sinh, khử trùng không triệt để.

– Phân tằm bệnh thải ra có chứa bào tử bệnh gai làm nhiễm bẩn lá

– Đồng ruộng bón phân tằm tươi có chứa bào tử gai làm nhiễm bẩn lá…

Biện pháp phòng trừ

  1. a) Trứng sạch bệnh: Để sản xuất ra trứng tằm không có bệnh gai phải thực hiện nghiêm túc, triệt để tất cả các khâu đảm bảo nuôi tằm sạch bệnh, kén sạch bệnh và sản xuất trứng sạch bệnh.
  2. b) Ngăn ngừa truyền bệnh theo đường tiêu hóa: Khử trùng toàn bộ nhà cửa, phòng nuôi tằm, phòng bảo quản lá nuôi tằm, dụng cụ nuôi tằm. Phổ biến áp dụng phương pháp quét dọn, rửa phòng và dụng cụ sạch sẽ rồi xử lý Formol 2-5% trong điều kiện phòng được niêm phong bịt kín trong 2 ngày. Mùa hè trời nắng có thể giặt rửa sạch các dụng cụ và phơi khô.

Đảm bảo lá nuôi tằm không bị nhiễm bào tử bệnh gai. Ngoài ra trong quá trình nuôi tằm phải luôn luôn đảm bảo vệ sinh sạch sẽ nhà cửa, dụng cụ nuôi tằm và chân tay, quần áo người nuôi tằm

  1. c) Ngăn ngừa lây bệnh

Khi tằm có biểu hiện bị bệnh cần ngăn ngừa sự lây lan, cụ thể nếu giai đoạn tằm con bị bệnh phải đổ bỏ. Giai đoạn tằm lớn bị bệnh phải dùng vôi bột hoặc Clorua vôi xử lý mình tằm và nhặt bỏ hết bệnh tằm, thay phân kịp thời. Tằm bệnh loại ra cần chôn ủ với vôi bột cho mục kĩ mới sử dụng làm phân bón. Khi nhặt loại tằm bệnh giai đoạn tuổi nhỏ phải dùng đũa gắp, tuổi lớn dùng đũa hoặc tay. Phải rửa sạch mới cho tằm ăn lá tiếp

 

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *